بازآفرینی برنامه درسی در کلاس‌های چندپایه: مطالعه‌ای داده‌بنیاد درباره راهبردهای معلمان در تلفیق دروس
کد مقاله : 1062-MGE8
نویسندگان
علی اکبر کبیری *
گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
هدف این پژوهش، تبیین چگونگی بازآفرینی برنامه درسی به دست معلمان کلاس‌های چندپایه با تأکید بر راهبردهای تلفیق دروس بود. پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد ساخت‌گرایانه انجام شد. میدان پژوهش مدارس چندپایه شهرستان ازنا در استان لرستان بود. مشارکت‌کنندگان از میان آموزگاران باتجربه و متخصصان آشنا با آموزش چندپایه، به شیوه هدفمند و سپس نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، گفت‌وگوهای تکمیلی و بررسی نمونه طرح‌های آموزشی گردآوری شدند و با کدگذاری آغازین، متمرکز و نظری و مقایسه مستمر تحلیل شدند. تحلیل، بازآفرینی انطباقی برنامه درسی را به‌عنوان فرایندی پویا آشکار کرد که در آن معلمان، پس از تشخیص هم‌پوشانی مفاهیم و محدودیت‌های موقعیتی، مسئله مشترکی را برمی‌گزیدند، تکالیف متناسب با سطح هر پایه را طراحی می‌کردند، نقش‌های یادگیری را میان دانش‌آموزان توزیع می‌کردند و با ارزشیابی تکوینی، مسیر تدریس را بازتنظیم می‌کردند. تفاوت سطح تحصیلی، در این فرایند صرفاً مانعی اجرایی نبود، بلکه در صورت وجود اختیار حرفه‌ای و پشتیبانی، به منبعی برای یادگیری همیارانه بدل می‌شد. یافته‌ها بر ضرورت توجه به قضاوت برنامه‌درسی معلم، طراحی فعالیت‌های چندسطحی و ارزشیابی منعطف در سیاست‌های توانمندسازی معلمان چندپایه دلالت داشتند.
کلیدواژه ها
کلاس‌های چندپایه، بازآفرینی برنامه درسی، تلفیق دروس، عاملیت معلم، یادگیری چندسطحی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی