بازاندیشی در طراحی آموزشی کلاس های چندپایه با تأکید بر راهبردهای تلفیق دروس (دستاوردی برای مسئولان آموزش و پرورش)
کد مقاله : 1038-MGE8
نویسندگان
زهرا عبدالشاهی1، حسین معجونی *2
1دانشجوی کارشناسی گروه آموزش ابتدایی ، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، بوشهر، ایران.
2استادیار گروه آموزش ابتدایی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، بوشهر، ایران.
چکیده مقاله
کلاس‌های چندپایه، به‌ویژه در مناطق محروم، روستایی و کم‌جمعیت، با چالش‌هایی مانند محدودیت زمان آموزش، ناهمگنی دانش‌آموزان، دشواری مدیریت کلاس، کمبود تجهیزات و نبود الگوی متناسب طراحی آموزشی مواجه‌اند. پژوهش حاضر با هدف بازاندیشی در طراحی آموزشی کلاس‌های چندپایه با تأکید بر راهبردهای تلفیق دروس انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی و با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد سنتزپژوهی نظری انجام شده است. داده‌ها با استفاده از فیش‌برداری هدفمند از کتاب‌ها، مقالات پژوهشی، پایان‌نامه‌ها و اسناد علمی معتبر گردآوری و با بهره‌گیری از تحلیل محتوای کیفی، مقایسه تطبیقی و ترکیب مفهومی یافته‌ها تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که مهم‌ترین چالش‌های طراحی آموزشی در کلاس‌های چندپایه شامل محدودیت شدید زمان، ناهمگنی سنی و توانایی دانش‌آموزان، حجم زیاد و ناهماهنگ محتوای کتاب‌های درسی، ضعف در تربیت معلم و کمبود تجهیزات آموزشی است. همچنین، راهبردهای تلفیق دروس از طریق بهینه‌سازی زمان، حذف تکرارهای غیرضروری، طراحی فعالیت‌های چندبعدی و پروژه‌محور، ایجاد یادگیری عمیق و معنادار، توسعه تفکر انتقادی و تسهیل مدیریت کلاس، ظرفیت بالایی برای پاسخ‌گویی به این چالش‌ها دارند. در نهایت، بر اساس یافته‌های نظری و پژوهشی، چارچوبی هشت‌مرحله‌ای شامل تحلیل موقعیت و نیازسنجی، تعیین اهداف چندسطحی، سازماندهی محتوای تلفیقی، انتخاب روش‌های تدریس فعال، طراحی فعالیت‌های یادگیری چندسطحی، مدیریت فضا و منابع، ارزشیابی فرایندمحور و بازاندیشی مستمر ارائه شد. این چارچوب می‌تواند به‌عنوان الگویی عملی برای معلمان، برنامه‌ریزان درسی و مسئولان آموزش‌وپرورش، در جهت ارتقای کیفیت آموزش، تحقق عدالت آموزشی و کاهش نابرابری‌های یادگیری در کلاس‌های چندپایه به‌کار گرفته شود.
کلیدواژه ها
کلاس‌های چندپایه، طراحی آموزشی، تلفیق دروس، بازاندیشی در طراحی آموزشی، راهبردهای تدریس، چالش‌های تدریس.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی