خودکارآمدی تدریس در معلمان کلاس‌های تک‌پایه و چندپایه: مقایسه و نقش جنسیت، تحصیلات و سابقه
کد مقاله : 1030-MGE8
نویسندگان
صابر عبدالملکی1، جمال عبدالملکی *2، علی معظمی3
1استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
3دانشجوی دکترای تکنولوژی آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف مقایسه خودکارآمدی تدریس معلمان کلاس‌های تک‌پایه و چندپایه و بررسی نقش تعدیل‌کننده متغیرهای جمعیت‌شناختی (جنسیت، تحصیلات و سابقه کار) انجام شد. روش پژوهش کمی و از نوع علی-مقایسه‌ای بود. جامعه آماری شامل ۶۰۸ معلم ابتدایی شهر قروه در استان کردستان بود که بر اساس جدول کرجسی و مورگان و فرمول کوکران، ۲۳۶ نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب انتخاب شدند. ابزار سنجش، فرم بلند مقیاس حس کارآمدی معلم (TSES) تشانن-موران و وولفولک هوی (۲۰۰۱) بود که اعتبار آن با آلفای کرونباخ و روایی متخصصان تایید شد.
یافته‌های تحلیل واریانس دو راهه نشان داد که اثر اصلی نوع کلاس و جنسیت بر خودکارآمدی در سطح 05/0 معنادار است؛ طوری که معلمان تک‌پایه و زنان، خودکارآمدی بالاتری داشتند. همچنین، اثر تعاملی نوع کلاس و جنسیت در سطح 05/0 معنادار بود؛ بالاترین سطح خودکارآمدی متعلق به «زنان تک‌پایه» و پایین‌ترین سطح مربوط به «مردان چندپایه» بود. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که در کل نمونه، تحصیلات و سابقه کار با خودکارآمدی رابطه مثبت و معناداری دارند،. آزمون Z فیشر نیز حاکی از تفاوت معنادار ضرایب همبستگی دو متغیر تحصیلات و سابقه کار با خودکارآمدی در بین چهار زیرگروه بود.
نتایج نشان می‌دهد که خودکارآمدی معلمان سازه‌ای بافت‌محور است و صرفاً با افزایش تحصیلات یا سابقه کار تقویت نمی‌شود؛ بلکه تحت تأثیر تعامل پیچیده ویژگی‌های فردی و نوع محیط تدریس قرار دارد.
کلیدواژه ها
خودکارآمدی تدریس، کلاس‌های چندپایه، جنسیت، تحصیلات، سابقه کار، معلمان ابتدایی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی