معرفی الگوهای بهینه چیدمان دانش‌آموزان در کلاس‌های چندپایه با هدف تسهیل مدیریت فرآیند یادگیری
کد مقاله : 1018-MGE8
نویسندگان
شهاب الدین دهقانی سانیج *1، علیرضا شریفی اردانی2
1دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان شهید پاکنژاد، یزد، ایران
2دکترای روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شیراز ، شیراز ، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف شناسایی معیارهای مؤثر بر چیدمان دانش‌آموزان در کلاس‌های چندپایه و ارائه الگوهای مناسب برای افزایش نظارت معلم و تسهیل مدیریت فرایند یادگیری انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی و مبتنی بر بررسی اسنادی و کتابخانه‌ای است. برای دستیابی به هدف پژوهش، منابع فارسی و انگلیسی مرتبط با آموزش چندپایه، مدیریت کلاس، روان‌شناسی تربیتی و سازمان‌دهی فضای یادگیری بررسی و یافته‌های آن‌ها با توجه به ویژگی‌های آموزشی و مدیریتی کلاس‌های چندپایه تحلیل و تلفیق شدند. نتایج بررسی نشان داد که دیدپذیری فعالیت‌های دانش‌آموزان، دسترسی و تحرک معلم، امکان هدایت هم‌زمان گروه‌های مختلف، حمایت از یادگیری مستقل و مشارکتی، انعطاف‌پذیری فضا و کاهش عوامل مزاحم، از مهم‌ترین معیارهای انتخاب چیدمان مناسب هستند. بر این اساس، پنج الگوی چیدمان ردیفی، دونفره، گروهی یا خوشه‌ای، یو‌شکل و نواحی یادگیری معرفی و کارکردهای هر یک در ارتباط با نیازهای آموزشی کلاس‌های چندپایه تبیین شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که انتخاب آگاهانه و متناسب این الگوها می‌تواند زمینه بهبود میدان دید معلم، تسهیل دسترسی به دانش‌آموزان، سازمان‌دهی فعالیت‌های هم‌زمان پایه‌های مختلف و تقویت استقلال یادگیری را فراهم کند. بااین‌حال، هیچ الگویی برای همه کلاس‌ها به‌طور مطلق برتر نیست و اثربخشی آن به عواملی مانند تعداد پایه‌ها و دانش‌آموزان، ابعاد کلاس، نوع فعالیت آموزشی و میزان استقلال یادگیرندگان بستگی دارد. بنابراین، استفاده انعطاف‌پذیر از الگوهای پیشنهادی و انطباق آن‌ها با شرایط واقعی کلاس، راهکاری کاربردی برای بهبود مدیریت فرایند یادگیری در کلاس‌های چندپایه محسوب می‌شود.
کلیدواژه ها
کلاس‌های چندپایه، چیدمان دانش‌آموزان، مدیریت کلاس، نظارت معلم، فرایند یادگیری
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر